1 - به مناسبت ولادت باسعادت حضرت زهرا سلامالله علیها ۲۹ / ۲ ۱ / ۱۳۹۵

به مناسبت ولادت باسعادت حضرت زهرا سلامالله علیها
معادل امروزی مهریه حضرت فاطمه(س)
تعبیر معتبرترین کتاب حدیثی اهل سنت درباره حضرت فاطمه(س)
کدام میراث حضرت فاطمه در اختیار امام عصر(عج) می باشد؟

مصحف فاطمه سلام الله علیها كتابی است كه به املاء جبرئیل و خط امیر المؤمنین علیه السلام نوشته شده و در آن حوادث و اتفاقات آینده ثبت شده است. این کتاب نزد امامان شیعه بوده و دیگران بدین کتاب دسترسی نداشته و ندارند. این کتاب اکنون در دست امام زمان(عج) است.

در روز بیستم جمادىِ الثانی سال پنجم بعثت[1] و در روزگار سخت و دشوار پیامبر صلى الله علیه و آله، خانه کوچک محمّد و خدیجه، شاهد تولّد دخترى بود که آینده وصایت بزرگ مردى چون پیامبر صلى الله علیه و آله را رقم مى زد. با تولّد فاطمه(ع) سرزنش ها بیشتر شد. خداوند متعال در مقابله با این طعنه ها و کنایه ها، فاطمه(ع) را «کوثر» خواند و در سوره کوثر از اعطاى خیر کثیر به پیامبر صلى الله علیه و آله یاد کرد که مژده روشن امتداد نسل پیامبر صلى الله علیه و آله از طریق فاطمه (ع) بود.

تولّد خجسته این نوزاد پاک، پیشینه اى ویژه داشت که او را از فرزندان دیگر پیامبر صلى الله علیه و آله متمایز مى ساخت؛ چرا که نطفه او از میوه اى بهشتى (سیب یا خرما) بود که پیامبر صلى الله علیه و آله آن را تناول کرده بود و بوسیدن و بوییدن فراوان این نوزاد از سوى پیامبر صلى الله علیه و آله یادآور همین خاطره از بهشت و آن میوه بهشتى بود.[2] همچنانکه هنگام ولادت فاطمه نیز زنان بهشتی، آسیه و مریم بر بالین حضرت خدیجه، حضور یافتند و به وی کمک کردند.[3]

محلّ ولادت فاطمه زهرا(ع) در شهر مکه می باشد؛ جایى که تا اواخر قرن چهاردهم، آثارى از آن باقى و با عنوان «مولد فاطمه» مشهور بود و در نیمه سده چهارده به دست وهّابیان، تخریب شد.[4]

اکنون و به مناسبت ولادت حضرت فاطمه، برخی از اوصاف و اختصاصات ام المومنین، و نیز فرازهایی از سیره و سبک زندگی بانوی اسلام، را به نظاره خواهیم نشست:

سیدۀ نساء العالمین

مصادر حدیثى شیعه و اهل سنت، در روایات فراوانى، حضرت فاطمه زهرا علیهاالسلام را با وصف «سیدة نساء العالمین» معرفى كرده اند. بیش از پنجاه روایت در مصادر حدیثى شیعه[5] با این مضمون گزارش شده اند كه از حد استفاضه فراتر است و تواتر اجمالى آن را اثبات مى كند. منابع حدیثى اهل سنت نیز این وصف را به گونه هاى متفاوت از پیامبر صلى الله علیه و آله گزارش كرده اند. در معتبرترین کتب حدیثی اهل سنت، صحیح البخارى و صحیح مسلم، روایات «سیدة نساء المومنین» گزارش شده است.[6] مسند احمد بن حنبل نیز روایات «سیدة نساء اهل الجنّه» را گزارش نموده است.[7]

احتمالات مختلف درباره سید نساء العالمین بودن حضرت مریم در قرآن

یكى از مباحث مطرح شده ذیل این عنوان، رابطه برتر شمردن حضرت فاطمه علیهاالسلام با برگزیدگى حضرت مریم علیهاالسلام است. در آیه ۴۲ سوره آل عمران، به حضرت مریم علیهاالسلام این گونه خطاب شده است:

وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ یا مَرْیَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ وَ طَهَّرَكِ وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِینَ.[8]

این خطاب الهى، حضرت مریم علیهاالسلام را در مقام و مرتبه اى ویژه قرار مى دهد. حال، سوالی که مطرح میشود، اینکه: وجه جمع میان این توصیف قرآنى با توصیف پیامبر كه فاطمه زهرا علیهاالسلام را «سیدة نساء العالمین» نامیده، چگونه است؟

برخى عالمان اهل سنت، حضرت مریم علیهاالسلام را برترین زن جهان در روزگار خود دانسته و فاطمه زهرا علیهاالسلام را برترین زن جهان در همه زمان ها معرفى كرده اند.[9]

احتمال دیگر آن است كه برگزیده بودن حضرت مریم علیهاالسلام به معناى تولّد حضرت عیسى علیه السلام به گونه غیر متعارف و بدون شوهر است، ولى به معناى برتر بودن از بقیه زنان نیست. علامه طباطبایى قدس سره در این باره مى نویسد: مراد از «عالَمین» در آیه قرآن، مطلق هر دو جهان است ولى در آیه از واژه «اصطفاء» استفاده شده كه با حرف «على» متعدى شده و به معناى تقدّم است. با توجه به آیه بعد كه تولد حضرت عیسى را به مریم بشارت مى دهد و همچنین آیه ۹۱ سوره انبیاء و آیه ۱۲ سوره تحریم كه بر دمیده شدن روح الهى در رحم وى تصریح كرده اند، تقدم، انتخاب و برگزیدگى حضرت مریم علیها السلام بر همه زنان به سبب ولادت اعجاز آمیز حضرت عیسى علیه السلام است.[10] یعنى آیه، برترى مریم بر همه زنان عالم را بیان نمى كند، بلكه برگزیدگى و تقدم در این ویژگى خاص، یعنى زادن فرزندِ بدون پدر، مورد توجه است كه هیچ زنى در این ویژگى هم تراز حضرت مریم نیست.

امكان گفتگوی ملائكه با غیر انبیاء

اهل تسنن از دیرباز اشكال میكنند كه چگونه ممكن است كه ملائكه با غیر پیامبر صحبت كند، آیا این مطلب با خاتمیت پیامبر در تعارض نیست؟

نزول فرشته و ارتباط خداوند با غیر پیامبران از طریق فرشتگان و وحی امکانپذیر است؛ چنانکه آیات از ارتباط فرشته با حضرت مریم(س) سخن میگویند. قرآن كریم صراحت دارد كه حضرت مریم سلام الله علیها با ملائكه صحبت می كرده ؛ در حالی كه او نیز پیامبر نبوده است. خداوند در سوره مریم آیات 16 تا 21 میفرماید:

وَ اذْكُرْ فىِ الْكِتَابِ مَرْیمَ َ إِذِ انتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِهَا مَكاَنًا شَرْقِیًّا. فَاتخََّذَتْ مِن دُونِهِمْ حِجَابًا فَأَرْسَلْنَا إِلَیْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِیًّا قَالَتْ إِنىّ ِ أَعُوذُ بِالرَّحْمَانِ مِنكَ إِن كُنتَ تَقِیًّا. قَالَ إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَامًا زَكِیًّا. قَالَتْ أَنىَ یَكُونُ لىِ غُلَامٌ وَ لَمْ یَمْسَسْنىِ بَشَرٌ وَ لَمْ أَكُ بَغِیًّا. قَالَ كَذَالِكِ قَالَ رَبُّكِ هُوَ عَلىَ َّ هَینِ ٌّ وَ لِنَجْعَلَهُ ءَایَةً لِّلنَّاسِ وَ رَحْمَةً مِّنَّا وَ كاَنَ أَمْرًا مَّقْضِیًّا.[11]

در روایات نیز نزول فرشته بر حضرت فاطمه(س) را با نزول فرشتگان بر حضرت مریم(س) مشابه دانستهاند.[12] از اینرو، مصحف فاطمه علیها السلام، بر اساس روایات به عنوان میراث امامت و سند تکلم فرشته وحی با فرزند پیامبر، نزد امامان علیهم السلام باقى است و از امامى به امام دیگر به ارث مى رسد تا به امام عصر، در هنگام ظهور ختم میشود.[13]

مصحف فاطمه

در برخى روایات، همراه داشتن مصحف فاطمه علیهاالسلام یكى از نشانه هاى امامت شمرده شده است.[14]مصحف فاطمه سلام الله علیها كتابی است كه به املاء جبرئیل و خط امیر المؤمنین علیه السلام نوشته شده و در آن تمامی حوادث و اتفاقات آینده عالم تا روز قیامت ثبت شده است. این کتاب نزد امامان شیعه بوده و دیگران بدین کتاب دسترسی نداشته و ندارند. این کتاب اکنون در دست امام زمان(عج) است. هرچند برخی از اهل سنت مدعی شدهاند که شیعیان قرآن دیگری به نام مصحف فاطمه دارند؛ اما امامان شیعه همواره بر این امر تاکید کردهاند که این مصحف، کتابی غیر از قرآن است و شیعیان همان قرآن رایج در بین مسلمانان را قبول دارند. طبق آنچه در روایات آمده است محتوای مصحف فاطمه، نه قرآن است، و نه احکام فقهی؛ بلکه خبر از رویدادهای آینده و حوادث است.[15]

[15] . حکمت نامه فاطمی : ص 161.